Selecteer een pagina

‘Meer inhoud, minder commissariaten’

Jaap Winter

De traditionele Raad van Commissarissen lijkt eindig. De verantwoordelijkheden van de commissaris is de laatste jaren significant vergroot. Jaap Winter, spreker tijdens de Maand van het Commissariaat 2020, voorspelt ingrijpende veranderingen voor de samenstelling van RvC’s. ‘Als commissaris moet je inhoudelijk meedenken, je moet er dieper in.’

Wat is de perfecte

Raad van Commissarissen?

Jaap Winter, commissaris bij onder meer Randstad, gelooft in een actieve Raad van Commissarissen. ‘Raden van Commissarissen hadden tot ongeveer twintig jaar geleden vooral een ceremoniële rol, maar RvC’s zijn inmiddels gegroeid naar een monitoringrol met veel gedisciplineerder toezicht. De laatste tien jaar zie je de ontwikkeling een versterking van die monitoringrol. Raden groeien richting een volgende stap: collaborative leadership. Commissarissen en bestuurders geven samen richting aan de organisatie. Wanneer Raden de monitoringrol serieus nemen, komen ze er meestal achter dat ze voortdurend achter de feiten aanlopen als ze alleen naar financiële uitkomsten kijken. Ze moeten eerder en inhoudelijker meedoen bij de ontwikkeling van de strategieën en grote strategische beslissingen.’

De kern van toezicht

De inhoudelijke commissaris

Commissarissen moeten inhoudelijker meedenken over strategie, zegt de spreker van de Dag van het Commissariaat. ‘Ze moeten écht beleven wat de kern van het bedrijf is. Met andere woorden: ze moeten dichter tegen het bestuur aan schuren. Ze moeten met hun inhoudelijke expertise de bestuurders ondersteunen, maar tegelijkertijd vanuit hun toezichthoudende rol kunnen reflecteren op kansen, risico’s etc.’

Perspectief

De harde hygiënische kant

De hogere verwachtingen zal zijn tol eisen van de commissaris. Winter: ‘Toezicht gaat steeds meer tijd vragen. Niet vanwege de harde hygiënische kant, zoals audit, control en risk, maar ik bedoel toezicht op de inhoud. Inhoudelijk begrijpen wat bijvoorbeeld de uitdagingen van het bedrijf of organisatie zijn. Dat zal meer tijd vragen omdat je inhoudelijk moet meedenken, je moet er dieper in als commissaris.’

Winter geeft aan dat inhoud meer dan ooit een belangrijke rol speelt. ‘Als de Raden die actieve rol oppakken, wordt van hen een steeds inhoudelijkere rol, kennis en begrip van het bedrijf verwacht. Sterker nog, niet alleen van het bedrijf, maar bijvoorbeeld ook van de markt en de omstandigheden. In dat geval is het noodzakelijk om meer outside-perspectief te krijgen in plaats van de informatie die aan de bestuurstafel aangereikt wordt. Dat gebeurde in het verleden niet of nauwelijks, maar is voor de toekomst een absolute noodzaak.’

Dag van het Commissariaat 2020

Jaap Winter en Ferdi de Lange (Chasse) spreken op 17 november over de samenstelling van de Raad van Commissarissen: hoe zorg je voor diversiteit?

 

Toegevoegde waarde

Commissarissen met inhoud

De juiste kennis en perspectieven vereist een andere invulling van een Raad van Commissarissen, geeft de Randstad-commissaris aan. ‘Je hebt meer mensen met inhoud nodig. Dan moet je op een andere manier die kennis van buiten, van de relevante wereld, aan tafel krijgen. Niet ieder perspectief dat binnen moet komen, komt binnen door een lid van de Raad van Commissarissen of Raad van Toezicht. Je moet mensen met specifieke kennis van buiten naar binnen halen om aan tafel te zitten.’

 

 

 

 

De ontbrekende kennis hoeft geen definitieve zetel in de Raad van Commissarissen krijgen, zegt Winter. ‘Er zit een natuurlijke beperking aan de omvang en effectiviteit van dat gremium. Het heeft geen zin om groepen van twintig man te maken. Dat is veel te shallow en lastig om gecoördineerd en gedisciplineerd aan het werk te houden. Hooguit vijf à tien man. Veel meer is niet effectief en minder is kwetsbaar. Het is daarnaast belangrijk dat de Raad van Commissarissen minder een verzameling individuen met een mening. Commissarissen zullen hun visie beter met elkaar moeten afstemmen, zodat het een meer gecoördineerde exercitie wordt.’

Meer focus

Minder commissariaten

De toenemende verantwoordelijkheid van een commissaris vraagt meer inhoud én tijd. Veel ruimte voor commissariaten blijft volgens Winter niet over. ‘Zoals eerder genoemd, heb je de harde monitoringrol, maar als commissaris moet je ook de business begrijpen. Echt begrijpen. Je moet zichtbaar zijn, ophalen wat er speelt, meer verdiepen in de organisatie. Niet alleen intern, maar ook in de externe wereld van het bedrijf. Je moet vaker op pad om kennis op te doen. Dat kost allemaal tijd. Een commissaris met commissariaten bij vijf beursgenootschappen, twee ziekenhuizen én een stichting is niet reëel. Dat kan helemaal niet meer.’

Maand van het Commissariaat 2020

Jaap Winter

Jaap Winter is lid van de Raad van Commissarissen van Randstad N.V. en voorzitter van de Raad van Toezicht van het Van Gogh Museum. Winter is daarnaast partner van Phyleon leadership & governance en adviseert commissarissen en bestuurders over governance en board dynamics. Ook was hij lid van de Commissie Corporate Governance o.l.v. Morris Tabaksblat die in 2003 de Nederlandse Corporate Governance Code opstelde.

Winter is één van de sprekers tijdens de sessie Samenstelling Raad van Commissarissen.